انجمن فعالان قرآني

وَ أَقِمِ الصَّلاةَ نماز را به پاى دار تا آماده‏ى تذكّر و ياد آورى آيات گردى و از كارهاى لهو كه تو را از ياد آورى آيات مانع مى‏شوند خود دارى نما. إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى‏ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ در اوّل بقره و در سوره‏ى نسا در تفسير قول خدا: لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى‏ تفصيل معانى نماز و مراتب آن و بپا داشتن آن گذشت.
چون نماز قالبى بنا بر قرار و وضع الهى از اشتغال به غير نماز مانع مى‏شود اگر چه مباح باشد. لذا به سبب وضع و قرارداد از فحشا و منكر قالبى نهى مى‏كند و نماز قلبى كه از صاحب اجازه‏اى الهى اخذ شود مانع از فحشا و منكر در مرتبه‏ى قلب مى‏شود. و هم چنين است نماز صدر و سينه‏اى كه عبارت از آرامش قلبى است، نزد صوفيّه فكر و حضور ناميده مى‏شود و آن ملكوت ولىّ امر و نخستين مقام معرفت على عليه السّلام به نورانيّت است با زبان حال و زبان قال از همه‏ى فحشا و منكر نهى مى‏كند. نماز كسى كه در شهود جمال وحدت مستغرق است از التفات به غير خدا نهى مى‏كند و همين التفات به غير خدا در آن مقام منكر او حساب مى‏شود.
نمازى كه عبارت از رسول يا امام است از فحشا و منكرى كه مقابل آن دو است از اصناف بشر نهى مى‏كند. و نماز به هر يك از اين معانى تفسير شده و فحشا و منكر به دشمنان رسول صلى اللّه عليه و آله و امام عليه السّلام تفسير شده است.
نقل شده است: نماز مادامى كه از فحشا و منكر نهى نكند، چيزى جز دورى از جانب خدا نمى‏افزايد. و روايت شده است: جوانى از انصار همه‏ى نمازها را با رسول خدا صلى اللّه عليه و آله مى‏خواند و مرتكب فاحشه‏ها نيز مى‏شد، آنگاه كه اين مطلب براى رسول خدا وصف شد، فرمود: بالاخره روزى نمازش او را از ارتكاب فواحش نهى مى‏كند و چيزى نگذشت كه او توبه كرد بنابراين معناى آيه اين است كه نماز در مستقبل و آينده صاحبش را از فحشا و منكر باز مى‏دارد

منبع:
ترجمه بيان السعادة، ج‏11، صفحه 25 و 26